این صحنه، یکی از منظره های عادی در یک روز بهاری در کالج همپشایر است با این تفاوت که این حیوان جونده کوچک که مرزهای قلمروش را به دیگران اعلام می کند انرژی مورد نیازش را از باتری تامین می کند نه از خوردن بلوط.
چند محقق از فاصله چند متری با استفاده از لپ تاپ و دوربین این سنجاب روباتی را کنترل می کنند . "راکی"، این سنجاب روباتی رفته رفته جای خود را در میان جمع سنجاب های زنده باز می کند.
سارا پارتان استادیار در زمینه "رفتارشناسی جانوران" در همپشایر امیدوار است با گرفتن تصاویر دقیق و نزدیک از سنجاب های زنده در طبیعت ، راکی بتواند در کشف شیوه های ارتباطی سنجابها، رفتارهای اجتماعی و غرایز این حیوانات برای بقای نسل خود، به گروه او کمک کند.
در حال حاضر علاوه بر راکی، حیووانات روباتیک زیادی در سراسر جهان به محققان کمک می کنند که بتوانند حیوانات را بجای آزمایشگاه، در زیستگاه های طبیعی شان تحت نظر داشته باشند.
این تحقیقا ت می تواند به پژوهشگران یاری دهد که از نحوه زیست دستجمعی حیوانات، مقابله با رقیبان و هشدار به متحدان در مورد خطرات احتمالی درک بهتری پیدا کنند.
برای مثال در ایندیانا محققان با استفاده از یک مارمولک مصنوعی سرگرم بررسی و ارزیابی عملیاتی هستند که باعث وحشت و یا باعث جلب نظر مارمولک ها می شود. در بروکسل ، سوسک های مصنوعی آغشته به فرومون( هورمونی که یک حیوان را به سمت جنس مخالف جلب می کند)، سعی می کنند سوسک های واقعی را وادار کنند که از پناه خود در تاریکی خارج شوند و دوربینی که در داخل بدن یک باقرقره مصنوعی کار گذاشته شده از رفتارها غیرمعمول نرهای این پرنده از نزدیک فیلم می گیرد.
محققان می گویند این تحقیق ممکن است برخی از رفتارهای مشابه انسان را که جنبه غریزی دارند، مشخص کند.
پارتان گفت "حیوانات و انسانها همگی تحت تاثیر رفتارها، ژست بدن و علائم دریافت شده ای از یکدیگر قرار دارند که شاید خود از آن ها خبر نداشته باشیم."
استفاده از موجودات مصنوعی برای رخنه کردن به داخل گروههای جیوانات به قدری جدید است که شمار شرکتهایی که این قبیل ابزار را می سازند و یا به محققان می فروشند بسیار کم است.
بسیاری از دانشمندانی که می خواهند در تحقیقاتشان از حیوانات مصنوعی کمک بگیرند، از حیوانات اسباب بازی که تغییراتی در آن داده اند استفاده می کنند و یا مانند پارتان و دانشجویانش دور شبکه های موتورهای کوچک و دیگر وسایل، پوست مصنوعی می پیچند.
حرکا ت راکی توسط برنامه های پایه رایانه ای کنترل می شود و بلندگوهای کوچکی در داخل آن کار گذاشته شده که صداهایی را پخش می کند که پارتان نوار صوتی آن را از کتابخانه اصوات حیوانات در دانشگاه کرنل خریده است.
اخیرا روزی پارتان به همراه مایا کنراد 20ساله و اندرو فالمر 19ساله ، راکی را برای آزمایش در محیط طبیعی به هوای آزاد بردند و آن را در محلی نزدیک به سنجاب های واقعی قرار دادند. راکی روی یک تخته قرار گرفت و یک پوشش استتاری آن را از نظرها پنهان می کرد و یک سیم آن را با لپ تاپ محققان مرتبط می ساخت.
با فعال شدن برنامه کامپیوتر، پوشش استتاری از هم باز شد و راکی به اجرای چند برنامه پی درپی پرداخت که شامل تکان دادن دم، پارس کردن و دیگر حرکاتی بود که سنجاب ها آن را به عنوان هشدار در مورد احتمال نزدیک بودن خطر تشخیص می دهند.
پارتان گفت موفق ترین ازمایشها وقتی است که سنجاب های واقعی حرکات عادی خود را متوقف می کنند تا ببینند خطر از چه جانبی آنها را تهدید می کند ، از درخت بالا می روند و یا رفتارهای دیگری انجام می دهند که نشان می دهد علائم ارسال شده را دریافته اند.
وی گفت "ما منتظر مشاهده یک رفتار برای کاستن خطر هستیم. " و توضیح داد اگر بعد از شنیدن صداهای راکی سنجابی روی دوپا بجهد و بی حرکت بماند و چشمانش دور تا دور محیط را جست و جو کند این واکنشی است که ما آن را یک واکنش قابل تشخیص تلقی می کنیم.
آنان می خواهند دریابند که آیا سنجابها بیشتر نسبت به صداهای راکی واکنش نشان می دهند یا نسبت به حرکات و یا نسبت به ترکیبی از این دو عامل یا به قول پژوهشگران " علایم چند مودالی".
هرچند سالهاست دانشمندان رفتار حیوانات را مورد مطالعه قرار داده اند اما هنوز نکات بسیار زیادی در مورد واکنشهای غریزی ناشناخته مانده است.
"گرک دیماس" مدیر مرکز مطالعات پیوسته رفتار حیوانات در دانشگاه ایندیانا و استادیار بیولوژی این دانشگاه گفت خواه گروهی از سنجاب ها در چمنزاری باشند و چه گروهی انسان در یک مرکز خرید، در مورد رفتار آنها چند اصل کلی وجود دارد که به نظر می رسد در مورد تمامی گونه ها صدق می کند.
یک فایده دیگر حیوانات روباتی آنست که به محققان کمک می کنند تا دریابند که یک گونه جانوری را تا چه حد می توان از غریزه بقای خود دور کرد.
برای مثال محققان در دانشگاه ازاد بروکسل دریافتند سوسکهای مصنوعی که به فرمون (همان ماده ای شیمیایی که بوی حیوان آشنا را به مشام دیگر حیوانات آن گونه می رساند ) آغشته شده بودند، به قدری در میان دیگر سوسکها پذیرفته شدند که سوسک های واقعی تحت فشار همتایانشان ناچار شدند از نقاط تاریکی که در آنها پناه گرفته بودند خارج شوند و به ناچار در نور قرار گیرند.
در یک تجربه دیگر ، یک مارمولک روباتی که توسط امیلیا مارتینز محقق دانشگاه ایندیانا طراحی شده آنقدر پرش و جهش می کند تا مارمولک های زنده را تحریک کند تا از خود علائمی حاکی از همراهی، ابراز قدرت و یا ابراز علاقه نشان دهند.
بسته به حرکات این مارمولک مصنوعی، حیوانات واقعی به گونه ای واکنش نشان می دهند که گویی کسی با آنها شوخی کرده و یا با رفتار تهدید آمیز و یا محبت آمیز ی روبرو شده اند و تمامی این واکنشها به محققان این امکان را می دهد که ظر یف ترین و ریزترین حرکات پاها، پلک زدن ها و دیگر حرکات را مورد مطالعه قرار دهند.
از دیرباز در امر تحقیق دو مساله در مقابل هم قرار داشته است: امتیاز بوم شناختی تحقیق در شرایط طبیعی در مقابل مطالعه در شرایط آزمایشگاهی که در آن محیط می توان تمامی عوامل موثر را کنترل کرد.
دماس می گوید اکنون با استفاده از حیوانات مصنوعی در محیط طبیعی، محققان می توانند گامهای تازه ای در امر تحقیق بردارند.
به گفته پژوهشگران کاربرد و درجه تاثیر استفاده از حیوانات مصنوعی در تحقیق، به میزان هوش، بزرگی و کوچکی، قدرت بینایی و بویایی حیوانات طبیعی هم گونه با حیوان مصنوعی بستگی دارد.
جک برادبری استاد پرنده شناسی دانشگاه کرنل می گوید هر قدر حیوان بزرگتر و پیچیده تر باشد، ساختن ربات مناسبی که بتواند با دقت، علائم و حرکات حیوان را تقلید کند و ویژگی های دقیق ظاهری آن را داشته باشد، دشوار تر می شود.
برادبری تاکنون در ارتباط با حیوانات آزمایشهای گسترده و متنوعی انجام داده که از تقلید صدای طوطی های وحشی گرفته تا بررسی نحوه جفت یابی حلزون های دریایی دوجنسیتی را شامل می شود.
او در تحقیقات خود از ربات استفاده نمی کند اما صداهای ساختگی و یا ضبط شده را از بلندگوهایی که در میان بوته ها پنها ن شده اند پخش می کند تا اثر آنها را روی حیواناتی که در طبیعت زندگی می کنند، مشاهده کند.
او گفت "طوطی های وحشی نسبتا با هوش هستند ولی محققان توانستند ساعت ها با آنها تعامل داشته باشند." طوطی ها با شنیدن صدا به جنگل می آیند و به اطراف نگاه می کنند بی آنکه اثری از آنها ببینند با اینحال همچنان سعی می کنند با طوطیانی که گمان می کنند در همین گوشه و کنار پنهان شده باشند، ارتباط داشته باشند.
این پژوهشگر گفت : از نقطه نظر یک دانشمند مساله این است که با استفاده از ربات آیا می توان پاسخ سووالی را پیدا کرد که بدون آن این کار غیرممکن است؟